Twents samenwerkingsverband bundelt de krachten
Twents samenwerkingsverband bundelt de krachten
Cirkelen maakt zich hard voor urban mining
90% van de steenachtige materialen die uit sloop vrijkomen verdwijnen als gerecycled, bewerkt puin onder de grond bij de aanleg van wegen of gebouwfunderingen. Slechts 10% van die sloopmaterialen wordt ingezet als secundaire grondstof in bijvoorbeeld nieuwe betonproducten. Je zou willen dat de verhouding juist andersom is. Het Twentse samenwerkingsverband ‘Cirkelen’ maakt zich hard voor het zogeheten urban mining.
Twee “R” Recycling Groep maakt deel uit van deze innovatieve organisatie om net als de andere deelnemers ervoor te zorgen dat er minder puin wordt gedowncycled. Dat kan èn moet beter en milieuvriendelijker. Circulair slopen is één ding, maar hergebruik van steenpuin als een hoogwaardige grondstof is vers twee.
Nieuwe visie op slopen
De andere partners zijn initiatiefnemer Kamphuis Sloopwerken en Asbestsanering en Lycens. Eerstgenoemde begon ongeveer 5 jaar geleden met een nieuwe onderneming onder de noemer Omgekeerd Bouwen. In een wereld waar primaire grondstoffen schaarser worden en opdrachtgevers voor nieuwbouw- en renovatieprojecten meer om hergebruikt materiaal vragen, vond Kamphuis het hoog tijd voor een nieuwe visie op slopen. Dat betekent niet meer vastgoed platslaan, opruimen en lineair afvoeren van alle sloopmaterialen naar de stort en verbrandingsoven, maar circulair slopen.
Dat laatste houdt volgens operationeel directeur Marc Blokhuis en directeur-eigenaar Marcel Kamphuis van Kamphuis Sloopwerken in dat het sloopbedrijf al tijdens de tenderfase van een sloopproject alle verwerkte materialen en grondstoffen inventariseert op herbruikbaarheid voordat er gestart wordt met demontage van het gebouw en/of ontruiming. Blokhuis: “In feite maken we vooraf een inschatting welke materialen kwalitatief goed genoeg zijn om een 2e leven te krijgen en dus verhandeld kunnen worden en weer terugkeren in de samenleving. Die materialen verkopen we via onze 2e hands bouwmarkt in Tubbergen, onze online webshop en soms, indien mogelijk, komt het voor dat we ze ter plekke aanbieden op de plek waar ze gedemonteerd zijn.”
Missie Cirkelen
Bij een sloop van vastgoed komt het meest steenachtig materiaal vrij. Kamphuis en Omgekeerd Bouwen zochten partners om de missie -een soort drietrapsraket- van een circulaire sloop grondig uit te voeren onder de naam Cirkelen:
- een inventarisatie en opname van de verwerkte grondstoffen en borging van soort en hoeveelheid in een database
- professionele opdrachtgevers van bestaand vastgoed adviseren, regisseren en begeleiden bij het opstellen van circulaire sloopbestekken volgens de ladder van Lansink.
- volgen van stromen beschikbare grondstoffen en zicht hebben op posities. Vraag en aanbod bij elkaar brengen.
“Afvoer sloopmaterialen zwaarder belasten en hergebruik grondstoffen belonen”
Het in Oldenzaal en Zwolle gevestigde adviesbureau Lycens, dat actief is op het gebied van veiligheid en gezondheid en herbestemming/hergebruik, sloot zich bij het samenwerkingsverband aan, omdat Lycens wil bijdragen aan een veilige en milieubewuste woon- en werkomgeving. Operationeel manager Marc ter Laak zegt dat het bureau al bij groot vastgoedonderhoud de verwerkte materialen in kaart brengt. “We staan helemaal achter de doelstelling van Omgekeerde Bouwen om grondstoffen niet af te voeren, maar zoveel mogelijk te hergebruiken. Cirkelen geeft ons de gelegenheid om corporaties te overtuigen van de waarde van grondstoffen. Het zou helpen als de overheid de afvoer van sloopmaterialen zwaarder belast en hergebruik van grondstoffen beloont.”
De taak van Lycens bij Cirkelen is een uitdagende: zoveel mogelijk woningcorporaties aan de hand nemen om werk te maken van de inventarisatie en opname van te slopen of te renoveren vastgoed. Daarbij gaat het om tienduizenden woningen.
Circulaire sloopbestekken
Stap twee is vastgoedbeheerders- en eigenaren ondersteunen in het opstellen van circulaire sloopbestekken en het beschrijven van de werkwijze van circulair slopen. Daar komt Omgekeerd Bouwen in beeld,. Kwartiermaker van deze circulaire onderneming is Björn Grundel, conceptdenker- en ontwikkelaar. Volgens hem moet een sloopbedrijf veel meer aan de voorkant van een project opereren door in het bestek al een grondstoffeninventarisatie en opname van het te slopen gebouw op te nemen. “De opdrachtgevers moeten daar middelen en tijd ter beschikking stellen en daar ontbreekt het vaak nog aan”, zegt Grundel. “Vaak moet zo’n sloop in twee à drie weken gebeuren, dan kun je niet circulair slopen. ‘Cirkelen’ moet in deze fase nog veel aandacht besteden aan bewustwording bij opdrachtgevers om in eerste instantie demontabel te bouwen, zodat materialen en grondstoffen makkelijker hergebruikt kunnen worden en bij verbouwingen of nieuwbouw zoveel mogelijk materialen met secundaire grondstoffen te gebruiken. Wat dat laatste betreft staan woningcorporaties voor een enorme opgave: volgend jaar moeten circa 50.000 woningen duurzaam worden gerenoveerd en daarna circa 200.000 huizen per jaar.
Twee “R” Recycling Groep: “Onze werven gaan er anders uitzien”
Voor Twee “R” Recycling Groep heeft Cirkelen een meerwaarde. Directeur Jan Schuttenbeld kreeg lucht van het samenwerkingsverband toen ze een presentatie gaf van de circulaire sloop van 24 woningen van woningcorporatie Welbions in Hengelo. “We hebben al heel lang een goede band met Kamphuis en wat dat betreft sluiten Cirkelen en Omgekeerd Bouwen prima aan bij onze missie om grondstoffen hoogwaardig te hergebruiken. Als we dit van de grond weten te krijgen, dan gaan onze werven er totaal anders uitzien in de toekomst. Dan breken we minder sloopmaterialen, maar dan staan er bijvoorbeeld complete betonwanden -en vloeren op onze terreinen om ingezet te worden bij nieuwe projecten.”
Drentse proeftuin circulair wonen
Cirkelen neemt samen met Dura Vermeer deel aan de proeftuin ‘Drenthe woont circulair’. Acht Drentse woningcorporaties dagen zes consortia, waaronder Cirkelen (met Dura Vermeer), uit om een volledig circulaire sociale huurwoning te ontwikkelen. Overigens heeft Cirkelen in het verleden voor meerdere Twentse corporaties grondstoffen -en materiaalinventarisaties -en opnames gedaan van enkele tientallen woningen.
