Schoon menggranulaat Twee “R” Recycling volop in de picture
Het gewassen en dus schone menggranulaat van Twee “R” Recycling stond afgelopen november even volop in de landelijke schijnwerper. Neerlands befaamde afvalgoeroe Teun van de Keuken demonstreerde in het tv-programma Pointer hoe ernstig de semiverharde wandelpaden van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer vervuild waren met materialen die er niet in thuishoren. Presentator Van de Keuken bezocht de werf van Twee “R” Recycling in Hengelo en liet daar zien dat het menggranulaat een stuk schoner kan dan nu het geval is.
Volgens de wet mag menggranulaat voor semi-verharde paden 1% vervuiling bevatten in de vorm van plastics en andere vervuilingen. In principe voldoen de paden in de gebieden van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer daaraan. Eén procent lijkt weinig, maar als je het totaal aantal vierkante meters paden bij elkaar optelt is de vervuiling aanzienlijk. Na twee uur peuteren in de paden van de Marker Wadden had Van de Keuken al een volle plastic zak met boutjes, pluggen en schroefjes, elektriciteitskabels, stekkers en plastic bouwafval verzameld. Allemaal bouwsloopafval dat in het menggranulaat is achtergebleven.
“Dit hoort niet in de natuur thuis”
Projectleider Marker Wadden van Natuurmonumenten
Op zijn typisch demonstratieve wijze leegde Van de Keuken de plastic zak met vervuiling voor de ogen van de projectdirecteur van Natuurmonumenten die verantwoordelijk is voor de aanleg van de Markerwadden. “Tja… deze materialen horen natuurlijk niet in de natuur thuis. Dat willen we ook niet”, bracht Roel Posthoorn uit. “Maar ja, we wisten niet beter dat het menggranulaat maximaal 1% vervuiling mocht bevatten. Het punt is dat we zo circulair mogelijk bezig willen zijn, dus ook hergebruik van puin, maar dat werpt ook een dilemma op, want er treedt een bepaalde mate van vervuiling op.”
Funest voor vogels
Elke deskundige die in de uitzending van Pointer aan het woord kwam had geen goed woord over voor het vervuilde menggranulaat. “Zoveel plastics…”, zegt bioloog Anke Fleurian Hiemstra, terwijl hij de voor zich uitgestrooide materialen bekijkt, “dat kan funest zijn voor vogels die verstrikt kunnen raken in plastic ringen of het opeten. Een stormvogel bijvoorbeeld eet veel plastics waardoor hij het gevoel krijgt niet meer te hoeven eten. Er zijn voorbeelden die gestorven zijn van de honger…”
Volgens een onderzoeker van het RIVM is het gevaar van plastics in de natuur dat ze kunnen afbreken tot microplastics die zelfs in het grondwater kunnen komen. Daar wordt ons drinkwater van gemaakt. Microdeeltjes plastics kunnen volgens het RIVM leiden tot ernstige longontstekingen.
Alternatief schoon menggranulaat
Naar aanleiding van vele verontruste telefoontjes van wandelaars is Natuurmonumenten bezig gegaan met het opruimen van de vervuilingen op semi-verharde paden. Bij groot onderhoud halen vrijwilligers het weg. Er bestaat een alternatief voor de in het verleden toegepaste semi-verharding; Twee “R” Recycling handpickt, zeeft en wast het menggranulaat waardoor er maximaal 0,1% vervuiling achterblijft. Directeur Anton Reef liet het proces zien aan Teun van de Keuken in de tv-uitzending van Pointer. In eerste instantie wordt de vervuiling handmatig uit het menggranulaat gepickt en vervolgens worden de nog achtergebleven plastics eruit gewassen. De kleinste en lichtste plastic deeltjes worden in de wasstraat verwijderd. Aan het eind van het proces pakt Van de Keuken uit de fractie een handjevol schoon menggranulaat. “Waarom nemen afnemers nog niet massaal dit schone product af”, vroeg Van de Keuken aan Reef. Deze antwoordde dat het reinigingsproces uiteraard extra kosten met zich meebrengt, waardoor dit menggranulaat duurder is dan het vuilere materiaal. “Milieubewuster opereren kost nu eenmaal extra geld”, aldus Reef.
De markt moet reageren
Directeur Otto Friebel van de BRBS Recycling verzorgde het slotakkoord van de onthullende uitzending. Volgens hem was het in het verleden niet mogelijk om het schonere menggranulaat toe te passen in semi-verhardingen, omdat de proces-installaties destijds nog niet bestonden. Het zal nog wel even duren voordat de wettelijke Beoordelingsrichtlijn (BRL) zal worden aangescherpt van 1% vervuiling naar maximaal 0,1%. Het komt dus volgens Friebel op de markt aan. Hebben de afnemers, zoals natuurorganisaties, betonwarenfabrikanten en infrabedrijven, extra geld over voor de verwerking van gewassen menggranulaat? Als ze zich bekommeren om een schoner milieu voor de toekomstige generaties zal dat zeker het geval zijn. Ook als zij primaire grondstoffen willen besparen en deze in de natuur laten daar waar ze behoren.
